Over het boek

Leiderschap is cruciaal. Zeker in het onderwijs, waar het niet gaat om zaken en papieren maar om mensen en manieren. Goed leiderschap zorgt voor professionele groei en bloei van mensen op de verschillende niveaus in de school.

Bijdragen aan goed onderwijs

Leiderschap begint bij de basis, de plaats waar het primaire proces plaatsvindt. Dat is in het klaslokaal, in de interactie tussen de leraar en de leerling. De interactie op de andere niveaus, die tussen de leidinggevende en de leraar en de bestuurder en de leidinggevende, staan in dienst van het primaire proces: het geven van uitstekend onderwijs. Het is nodig dat mensen zich op alle niveaus afvragen wat de leerlingen beter worden van hun werk, wat hun leiderschap bijdraagt aan goed onderwijs. Dat zorgt voor verbinding tussen de verschillende niveaus en voorkomt het ontstaan van verschillende ‘wereldjes’ in de school.

Goed leiderschap

Leiderschap is een complex en moeilijk af te bakenen thema. Er bestaan veel opvattingen over wat (goed) leiderschap inhoudt en wat effectieve leiders doen. Wat de vele literatuur over dit thema in ieder geval duidelijk maakt is dat hoe we leiders en leiderschap omschrijven in belangrijke mate afhangt van het perspectief dat we kiezen. De auteurs van dit boek kiezen voor acht aspecten als het repertoire voor goed leiderschap in een school. Deze acht aspecten zijn grotendeels ontleend aan de inhoud van het boek Leidinggeven aan professionals? Niet doen! van Mathieu Weggeman.

Acht aspecten van leiderschap

Deze acht aspecten uit het repertoire van de leider zijn:
  • Hij ontwikkelt samen met zijn team een collectieve ambitie;
  • Hij inspireert mensen en betrekt ze bij de strategie;
  • Hij communiceert tijdig en eerlijk en is aanwezig;
  • Hij is duidelijk over het resultaat en geeft feedback;
  • Hij treedt assertief op naar mensen die niet goed (meer) zijn in hun vak;
  • Hij fungeert als hitteschild voor de ruis van boven en opzij;
  • Hij heeft een gezaghebbende, maar dienende en bescheiden attitude;
  • Hij stuurt op flow: op vakdeskundigheid en plezier in het werk.
In het boek worden deze aspecten uitgewerkt op drie interactieniveaus: tussen leerling en leraar, tussen leraar en leidinggevende en tussen leidinggevende en bestuurder. Naast een theoretische onderbouwing is het boek praktisch van opzet en bevat het veel concrete voorbeelden uit de onderwijspraktijk.

Met behulp van deze acht leiderschapsaspecten doen we een praktische handreiking aan leiders (leraren, leidinggevenden en bestuurders) in het onderwijs om (meer) werk te maken van goed leiderschap op school. In het belang van de mensen om wie het daar allemaal draait: de leerlingen!

Tweede en derde druk

Op 27 maart 2012 presenteerden we het boek 'Onderwijs vraagt leiderschap!' tijdens een drukbezocht seminar in Vianen. Sinds die tijd hebben we als auteurs talloze presentaties en workshops verzorgd naar aanleiding van het in het boek beschreven gedachtengoed. Ook besteden de meeste vakbladen aandacht aan het boek. Het gevolg was dat bijna een jaar later een tweede herziende druk op de markt kwam. In deze tweede druk is met name op het interactieniveau Bestuurder-Leidinggevende het nodige toegevoegd, waaronder ook op dit interactieniveau een scan.

De eerste en tweede druk (4000 exemplaren) zijn inmiddels volledig uitverkocht. Begin 2015 verscheen de derde druk. Extra in de derde druk is onder andere een leiderschapsscan op het vierde interactieniveau: dat van Raad van Toezicht/bestuur(der).

Lees ook de recensie van de Algemene Vereniging Schoolleiders